حسابداری پیمانکاری

حسابداری پیمانکاری چیست؟

حسابداری پیمانکاری

سیستم اطلاعات حسابداری در شرکت های پیمانکاری به عنوان یکی از مهم ترین زیر مجموعه های این سیستم، اطلاعات مالی متفاوتی در اختیار استفاده کنندگان این نوع اطلاعات، به ویژه مدیران هر سازمان قرار می‌دهد. هر شرکت ، موسسه یا سازمان با به کار گیری نرم افزار حسابداری در ثبت رویداد ها و فرایند های مالی خود ، عملکرد بهتر و مطلوب تری را در مجموعه ی خود تجربه می کند .  این مقاله که توسط شرکت نرم افزاری آرپا تهیه و در اختیار علاقه مندان رشته حسابداری قرار داده شده است، در ادامه همراه ما باشید:

حسابداری پیمانکاری چیست؟

اطلاعات ارائه شده در مبحث ( حسابداری چیست؟ ) باید از ویژگی‌ های خاصی برخوردار باشد تا در فرآیند تصمیم گیری مورد استفاده واقع شود ، سیستم حسابداری پیمانکاری به عنوان یکی از سیستم های کاربردی در نرم افزار پیمانکاری به صورت مستقل عملیات مربوط به پروژه‌ ها و قرارداد ها را  از دید پیمانکار پیش می‌برد .

فعالیت‌های پیمانکاری هر روزه در حال افزایش و ارتقاء هستند و اشخاص بسیار زیادی از این راه کسب درآمد می‌کنند . پیمانکاران کارشان از زمان اعلام مناقصه‌ ها شروع می‌شود و تا زمان تحویل پروژه ادامه پیدا می‌کند. در طول اجرای این مسیر پیمانکاران با موضوعات و رویکرد های گوناگون و متفاوتی روبرو می‌شوند که فقط با آگاهی به علم حسابداری پیمانکاری قابل درک، پیگیری و پیش بینی است .

به عبارتی دیگر حسابداری پیمانکاری قراردادی معتبر و استاندارد میان کارفرما و پیمانکار است ، که برای به سرانجام رساندن یک پروژه بزرگ و عملیاتی میان آن دو بسته می‌شود و شامل چند مرحله می باشد . مراحل اجرایی قرارداد شامل ثبت طرح اولیه، ارجاع به پیمانکار و غیره است. این مراحل و به انجام رساندن شان دارای روش‌هایی می‌باشد، که رعایت آن‌ها موجب به انجام رسیدن پروژه به صورت صحیح توسط پیمانکار می‌شود .

پیمانکاری به چه معناست ؟

پیمانکاری نوعی مسئولیت پذیری همه جانبه یک موضوع یا کاری به صورت حرفه‌ای است که در طی آن یک پروژه شروع شده و با موفقیت به سرانجام می رسد . وقتی نام پیمانکار یا شرکت پیمانکاری می‌آید یا از آن صحبت می کنیم ، تصور می‌شود که یک گروه خاص برای اجرای بعضی از فعالیت‌ها داوطلب شده اند و با توجه به مهارت‌ ها، دانش، اطلاعات، تجربه و روابطی که دارند، می‌توانند امور سپرده شده به آن‌ها را به خوبی به انجام برسانند.

به ‌صورت کلی، پیمانکاری به مجموعه‌ فعالیت هایی گفته می‌شود که می‌توانند به دو صورت حقیقی و حقوقی کار کرده و برای انجام فعالیت‌هایی مخصوص با افراد حقیقی یا حقوقی قرارداد ببندند. معمولاً پیمانکاران در زمان برگزاری مناقصات انتخاب می‌شوند.

عوامل مهم و اصلی حسابداری پیمانکاری

سه عامل نقش مهمی در مبحث حسابداری پیمانکاری دارند که شامل :۱ _ قرار داد ۲_پیمانکار ۳_ کارفرما ، در توضیحات بعد به تشریح هر کدام از آن ها می پردازیم .

۱_ قرارداد : رابطه ای حقوقی میان کارفرما و پیمانکار است که وجود آن موجب اعتماد و تعهد برای افراد امضا کننده می باشد

۲_ پیمانکار : فردی است حقیقی یا حقوقی که در قبال اجرای صحیح عملیات مسئولیت دارد ، و یکی از امضا کنندگان قرارداد می باشد.

۳_ کارفرما : فردی حقیقی یا حقوقی است که کلیه مراحل اجرای عملیات را به پیمانکار واگذار می کند و تأمین کننده واحد ای مالی طرح و از افراد امضا کننده قرارداد می باشد ‌.

موارد مهم در حسابداری پیمانکاری

برای ایم که در پایان پروژه سود خالص از عملکرد انجام پروژه مشخص شود ، حسابدار شرکت وظیفه دارد این موارد را در انجام محاسبات خود در نظر بگیرد و به یاد داشته باشد :

۱_ اگر شرکت یا سازمان پیمانکار قبل از گرفتن پروژه و قبل از مناقصه‌ی عمومی آن هزینه‌ای که برای دریافت اطلاع از مناقصه، تحقیقات و بررسی های اولیه و برآورد هزینه پروژه یا دریافت ساده‌تر مناقصه صرف کرده است، این هزینه باید در محاسبات حسابداری پیمانکاری در نظر گرفته شده و از سود نهایی پایان پروژه کسر گردد .

۲_ در حسابداری پیمانکاری کلیه مخارج صرف شده در طی قرارداد باید محاسبه شود. این مخارج در سه دسته بندی کلی که در زیر ذکر شده قرار می‌گیرند :

  • هزینه‌های مستقیم مانند : دستمزد کارگران و کارکنان ، خرید و تهیه لوازم و مصالح برای کار و استهلاک ماشین آلات و ابزار که مجموعاً باید ریز به ریز و دقیق در محاسبات نهایی لحاظ شوند.
  • هزینه‌های غیرمستقیم مانند: هزینه‌ی طراحی ماشین آلات خاص برای انجام و کار روی هر بخش از پروژه یا هزینه‌ی کارگاه و تعمیرگاه مرکزی.
  • هزینه‌های بی ارتباط مانند : هزینه‌ی استهلاک ماشین ‌آلاتی که در طی انجام و کار بر روی پروژه به کار گرفته نشده‌اند یا هزینه‌ی تحقیق و توسعه که معمولاً به‌ عنوان بخشی از انباشت پروژه در محاسبات پایانی آورده می شوند .

۳_ ضمانت ‌نامه‌ هایی که در طول انجام پروژه توسط کارفرما به پیمانکار داده می‌شوند نیز جزو مهم‌ترین و با اهمیت ترین اسناد پیمانکاری بوده و این‌ها نیز باید در دفاتر و مکتوبات حسابداری ثبت و در پایان جهت انجام محاسبات نهایی حسابداری پیمانکاری در نظر گرفته شوند .

همچنین بخوانید : اصول حسابداری چیست؟

موارد مهم حسابداری پیمانکاری

چرا حسابداری پیمانکاری اهمیت دارد ؟

حال برای اینکه از اهمیت حسابداری پیمانکاری در شرکت‌های پیمانکاری مطلع شویم باید جهت کسب اطلاعات بیشتر ، مهارت های خود را ارتقاء دهیم ، لازم می دانیم به طور مختصر درباره فرایند هایی که در این کسب و کارها و مبحث حسابداری پیمانکاری اتفاق می افتد صحبت کنیم.

کلیه عملیات مربوط به پیمانکاری در پروژه‌ های گوناگون طبق قراردادهای پیمانکاری انجام می‌شوند. به عبارتی دیگر، قرارداد های پیمانکاری، اسناد رسمی و معتبری هستند که بین کارفرما و پیمانکار منعقد می‌شوند. در این مدل قرارداد ها، یک سری مسئولیت‌ ها و تعهداتی برای کارفرما معین می‌شود و همچنین پیمانکار نیز باید مسئولیت اجرای کلیه پروژه ها را بدون خطا و نقصی برعهده ‌بگیرد. به این صورت ، این تعریف ضرورت استفاده از حسابداری پیمانکاری را بیش از پیش مشخص می‌کند.

قراردادهای پیمانکاری بین کارفرما و شرکت پیمانکاری به شکل های متفاوت دسته بندی می‌شوند. توضیح هر کدام از این قرارداد ها از موضوع این مبحث خارج است و ارتباطی ندارد ؛ اما هر یک تعریف مخصوص خود را دارند و یک سری مسئولیت‌ها یا تعهداتی را برای پیمانکار معرفی می‌کنند.

یکی از نکاتی که ضرورت حسابداری پیمانکاری را در قرارداد ها آشکار می کند ، مدیریت بهتر هزینه‌ها می باشد . در قراردادهای پیمانکاری، یک قیمت کلی برای پروژه مطرح می‌شود، اما این کار به معنای پایان کار نیست . همانطور که مستحضر هستید موقعی که یک پروژه پیمانکاری استارت می خورد ، ممکن است بسیاری از هزینه‌های ناخواسته و غیرمستقیم در بین پروژه به شرکت پیمانکار تحمیل شود. به این هزینه‌ها، هزینه‌های جانبی شرکت گفته می‌شود؛ اگر چه در تعهدات پیمانکار قرار دارند اما برای آن‌ها معمولاً یک ضمانت نامه در متن قرارداد تنظیم و در نظر گرفته می شود .

اعداد و ارقام هزینه‌های متفرقه در قراردادهای پیمانکاری به صورت دقیق مشخص نیستند، پس لازم است این هزینه‌ها در میان کار به شکل گزارش‌های دوره‌ای به کارفرما ارائه شود. همین امر ضروری بودن استفاده از نرم افزارهای حسابداری پیمانکاری را  توجیه می کند .

حسابداری پیمانکاری استاندارد چیست؟

پروژه‌های پیمانکاری اکثر آن ها تا مدت زمان طولانی ، در دست اجرا هستند. از طرفی دیگر، هزینه‌ها و مخارج زیادی در ارتباط با پروژه پیمانکاری وجود دارند که باید مقادیر دقیق و استاندارد آنها برآورد یا تخمین زده و مدیریت شود. این دلایل موجی این شد تا استانداردهای رایج حسابداری پیمانکاری تعریف شوند. به این صورت ذی نفعان در پیمانکاری پروژه، قادر هستند هزینه‌ها و درآمدهای حاصل از شراکت را در صورت‌های مالی خود مدیریت کنند. همچنین بدین وسیله می‌توانند مقادیر دقیق سود و زیان و هزینه‌های اجرای پروژه را تعیین یا مشخص نمایند .

بنابراین سیستم ثبت های حسابداری پیمانکاری، باید به گونه ای پیاده سازی و اجرا شوند که استاندارد های حسابداری در آن رعایت شود. در این سیستم ‌ها، به ازای هر پروژه ، صورت‌های مالی مستقل و جداگانه ای در نظر گرفته می‌شود. همچنین به ازای هر پروژه، صورت‌های مالی و گزارشات هزینه و درآمد در دفاتر مربوط به همان پروژه ثبت می شوند.

با شروع هر پروژه پیمانکاری، دوره مالی مربوط به حسابداری آن نیز شروع می‌شود. به همین صورت با پایان پیمانکاری پروژه، دفاتر و صورت‌های مالی مربوط به آن نیز در صدد  تسویه قرار می گیرند . در طول مدت زمان اجرای پروژه پیمانکاری، متعهد بودن به استانداردهای حسابداری الزامی است.

وظایف حسابداری پیمانکاری

انجام امورات مربوط به حسابداری پیمانکاری به شکل تخصصی انجام می شود و در ادامه کلیه وظایفی که حسابدار شرکت های پیمانکاری بر عهده دارد را به طور کامل شرح می دهیم. تمامی عملیات حسابداری باید قبل از پروژه ثبت شوند .

  • ثبت مرکز هزینه برای هر پروژه
  • ثبت ضمانت های پرداختی به کارفرما و ثبت ضمانت های دریافتی از پیمانکار دوم
  • ثبت پیش دریافت ها
  • تفکیک هر پروژه و ثبت بهای تمام شده هر پروژه
  • ثبت تنخواه پروژه ها به صورت مستمر
  • ثبت صورت وضعیت پرداخت شده بابت هر پروژه
  • ثبت کلیه حساب های پیمانکاران دست دومی که برای پیمانکار اصلی کار می کنند
  • ثبت در دفاتر قانونی
آموزش حسابداری پیمانکاری

بازار کار و درآمد حسابداری پیمانکاری چقدر است ؟

به‌ صورت‌ کلی بازار کار حسابداران پیمانکاری خوب و متوسط است، زیرا یک حسابدار پیمانکاری، قطعاً علاوه بر آموزش‌ های عمومی حسابداری، آموزش‌های سطوح بالاتری را فرا گرفته و توانایی انجام فعالیت‌های حسابرسی گسترده تر و پیچیده تر  را دارد.

اگرچه بعضی از افراد اکثر اوقات از نبود بازار کار شکایت دارند و ناراضی هستند ، اما کسی که حقیقتاً به کار خود وارد باشد و توانایی حسابداری در سطح پروژه‌های گسترده را در خود ببیند، حتماً بازار کار خوبی در انتظار وی خواهد بود. باید توجه داشته باشید که بازار کار، ارتباط مستقیمی با میزان توانایی و مهارت حسابداران دارد.

در کنار بازار کار، موضوع درآمد حسابداری پیمانکاری هم برای اشخاص اهمیت بالایی دارد. هر چقدر پروژه‌ی پیمانکاری بزرگ تر و گسترده ‌تر باشد، مسلماً درآمد حاصل از حسابداری آن هم بالاتر خواهد بود. اما این مسئله مهم به توافق حسابدار با شرکت پیمانکاری و انتظارات وی بستگی دارد.

با توجه به نرخ تورم بالای کشورمان نمی‌توان میانگین مشخصی برای درآمد حسابداری پیمانکاری در نظر گرفت، اما به دلیل متخصص بودن حسابداران پیمانکاری، این شغل در ردیف شغل های با درآمد متوسط رو به بالا قرار دارد .

  • انواع قرارداد های پیمانکاری:

قرارداد های پیمانکاری معمولاً به دو روش زیر قابل تنظیم هستند :

  • قرارداد های مقطوع:

در این گونه قرارداد ها ، پیمانکار با پرداخت یک مبلغ مقطوع و مشخص به عنوان بهای کل و یا مبلغ معینی برای هر واحد از کار توافق می کنند.

  • قرارداد های امانی:

این نوع از قرارداد ها مخارج مجاز یا مشخص شده در قرارداد ثبت شده و در ازای خدمات انجام شده درصد معینی از مخارج به پیمانکار پرداخت می شود.

نرم افزار حسابداری
سرمایه در حسابداری

سرمایه در حسابداری چیست؟

حسابداری دولتی

حسابداری دولتی

حسابداری فروشگاهی

حسابداری فروشگاهی چیست؟

حسابداری مالیاتی چیست؟

حسابداری مالیاتی چیست؟

حسابداری مالی

حسابداری مالی چیست؟

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

این فیلد را پر کنید
این فیلد را پر کنید
لطفاً یک نشانی ایمیل معتبر بنویسید.
برای ادامه، شما باید با قوانین موافقت کنید

فهرست