حساب های انتظامی در حسابداری چیست؟

حساب های انتظامی چیست؟

حساب های انتظامی ، در حسابداری از جایگاه مهم و ویژه ای برخوردار هستند و حسابداران در زمان تهیه و ارائه صورت‌های مالی باید توجه بسیار زیادی به این نوع حساب ها داشته باشند. از آنجا که هر حسابداری حتماً در مسائل کاری خود با حساب های انتظامی برخورد می‌کند، به شما توصیه می‌کنیم در این مقاله با ما همراه باشید و هر آنچه را که درباره حساب های انتظامی لازم است بدانید، در این مقاله یاد بگیرید.

مدیریت شرکت های گسترده و بزرگ ، در زمان حل و فصل قواعد مالی و اجرای استاندارد های تأیید شده بر موارد موجود ، باید افرادی را استخدام کرده که با پیچیدگی های عملیاتی حسابداری و امور مربوطه تخصص کافی داشته باشند تا بتوانند با نرم افزار حسابداری کار کنند و این کار تنها از حسابداران بر می‌آید.

حساب های انتظامی چیست ؟

اول از هر چیز برای مشخص کردن ماهیت حساب‌ها در حسابداری، نیاز به رسم کردن یک ترازنامه داریم. در یک ترازنامه برخی از حساب‌ها در سمت راست و برخی دیگر در سمت چپ نوشته می‌شوند. در واقع جایگاه دارایی‌ها سمت راست ترازنامه و جایگاه بدهی‌ها در سمت چپ آن است.

حساب‌ها از نظر ماهیت به سه دسته بدهکار، بستانکار و بدون ماهیت تقسیم بندی می‌شوند. اگر حساب‌های : دارایی جاری، هزینه‌ها، دارایی غیر جاری و بهای تمام شده در سمت راست ترازنامه نوشته شوند ماهیت بدهکار دارند. در شرایطی که حساب‌های بدهی جاری، بدهی غیر جاری ، درآمد و حقوق صاحبان سهام در سمت چپ و جزو زیر مجموعه‌های بدهی یا سرمایه نوشته شوند، ماهیت بستانکار دارند.

اما یک نوع حساب هم وجود دارد که در دسته بدهکار و بستانکار جای نگرفته و بدون ماهیت است . این حساب، حساب انتظامی نام دارد. در ادامه مقاله با این نوع از حساب و کاربرد های آن بیشتر آشنا می‌شویم.

حساب‌های انتظامی، برای نگهداری اسناد تضمینی یک شرکت مانند چک و سفته، جهت ایجاد شفافیت برای برخی از رویدادهای مالی به کار می‌روند. چنین حساب‌هایی در متن ترازنامه ثبت نشده و ممکن است فقط در ذیل ترازنامه به صورت یادداشت کوچکی آورده شوند.

در اصل حساب‌های انتظامی بدون ماهیت در نظر گرفته می‌شوند و زمانی استفاده می‌شوند که شرکت مورد نظر برای ضمانت یک چک یا سفته پرداخت می‌کند. پس این حساب‌ها وصول شدنی نیستند و قرار است فقط به صورت وثیقه کاربرد داشته باشند. این حساب‌ها به دلیل همین بدون ماهیت بودن شان در ترازنامه یا صورت سود و زیان جایگاهی ندارند.

حساب بدون ماهیت چیست؟

به آنها به اختصار حساب انتظامی گفته می شود. حساب های انتظامی در ترازنامه یا ثبت نمی شوند و یا در دسته بندی جایگاه ها قرار نمی گیرند و صرفا به عنوان یادداشت به آن پیوست می شوند. این نوع از حساب ها برای دریافت یا دادن چک و سفته کاربرد دارند، به این معنا که این حساب ها قابل وصول نیستند و وقتی شرکت برای ضمانت چک یا سفته پرداخت می کند، از این اسناد به عنوان وثیقه استفاده می شود. بنابراین همانطور که در ترازنامه ثبت نمی شوند در صورت سود و زیان نیز از جایگاهی برخوردار نیستند.

ضرورت و کاربرد حساب های انتظامی در کسب و کارها

در بسیاری از معاملات، یکی از طرفین یا هر دو طرف قادر نیستند کالا، پول یا خدمت خود را در همان زمان ارائه دهند و باید زمان بگذرد تا طرف مقابل به منفعت خود برسد. در همین راستا حساب های انتظامی تولید شدند تا هر کدام از طرفین حسن نیت خود را به طرف دیگر نشان دهد و در همین راستا سندی به او می‌دهد تا نشان دهد که سر قولش هست و در زمان مقرر طرف مقابل منفعت خودش را دریافت می‌کند.

ویژگی حساب های انتظامی

۱_ از ویژگی حساب‌ های انتظامی آن است که به هیچ عنوان در اظهارنامه و ترازنامه  به حساب نمی آیند و گزارش نمی شوند.

۲_ به عنوان اوراق و اسنادی هستن که برای ضمانت صادر و یا دریافت میشوند. به این حساب ها، حساب های زیر ترازنامه ای هم میگویند.

 ۳_ نگهداری حساب های انتظامی برای شرکت الزامی است ولی بار مالی برای شرکت ندارد.

مثل زمانی که شرکت محلی را برای شرکت میخواهد اجاره کند. در زمانی که دارد محل را اجاره میکند چکی به عنوان ضمانت تخلیه به صاحب ملک  پرداخت میکند. آن چک قرار نیست پاس شود. و فقط به عنوان ضمانت است. تا اگر هنگام تخلیه آن شرکت خلف وعده کرد صاحب ملک بتواند از آن استفاده کند تا مستاجر را تحت فشار قرار دهد.

  • طبقه بندی حساب‌های انتظامی

طبقه بندی حساب های انتظامی هنگام دریافت سند ضمانت به نفع شرکت می باشد که با ماهیت بدهکار و طرف حساب تأمین می شود در حالی که در زمان پرداخت (در صورت نیاز)، تقسیم بندی آن به عهده شرکت با ماهیت بدهکار و طرف حساب انتظامی به عهده شرکت با ماهیت بستانکار می باشد.

  • دلایل استفاده از حساب های انتظامی

حساب های انتظامی، برای ارائه و دریافت ضمانت استفاده می شوند . که انواع ضمانت های مورد استفاده به صورت وجه نقد، چک یا سفته و یا به صورت ضمانت بانکی می باشد . در نظام حسابداری دولتی کاربرد بیشتری دارند ، یکی از مهم‌ ترين کاربردهای حساب های انتظامی در حسابداری بازرگانی و در بخش مربوط به ثبت بدهی های احتمالی می باشد.

همچنین بخوانید : اصول حسابداری چیست؟

حساب بدون ماهیت چیست؟

کاربرد حساب های انتظامی

همانطور که پیش تر گفته شد، یکی از کاربردهای حساب های انتظامی در حسابداری بازرگانی و در بخش ثبت بدهی های احتمالی است. در ادامه به تعریف شرکت های بازرگانی می پردازیم.

شرکت های بازرگانی

شرکت های بازرگانی‌،  شرکت هایی هستند که اقدام به خرید کالا می کنند و بدون هیچ گونه تغییر کالای مذکور را با درصدی سود به فروش می رسانند. چنانچه کوچک ترین تغییری روی کالا انجام شود کالای مذکور دارای قیمت تمام شده می شود و حسابداری از حالت بازرگانی به حسابداری تولیدی تبدیل می شود.

به طور مثال زمانی که شرکتی کالایی بدون بسته بندی را خریداری و اقدام به بسته بندی آن می نماید؛ از آنجایی که روی این کالا تغییراتی رخ داده است حسابداری این شرکت از حالت بازرگانی به تولیدی تبدیل می شود.

بخش های مهمی که در حسابداری بازرگانی وجود دارند به شرح زیر هستند:

الف) بخش خرید : زمانی که کالایی با قصد فروش خریداری شود از این حساب استفاده می شود. مثلا اگر شرکت پرینتری خریده باشد که از آن استفاده کند، اصطلاحا حساب اثاثه بدهکار می شود ولی اگر این پرینتر با قصد فروش مجدد خریداری شود از حساب خرید استفاده شده است.

  • برگشت از فروش : هنگامی که کالایی که خریداری می شود به هر دلیلی مرجوع شود، از این حساب استفاده می شود.
  • تخفیفات : هنگامی که در خرید کالایی، از فروشنده تخفیف گرفته شود از این حساب استفاده می شود.

ب) بخش فروش : هنگامی که کالایی به فروش میرسد از این حساب استفاده می شود.

  • برگشت از فروش: هنگامی که کالای خریداری شده توسط مشتری به هر دلیلی مرجوع شود، از این حساب استفاده می شود.
  • تخفیفات: هنگامی که در فروش کالایی، مشتری از فروشنده تخفیف بگیرد از این حساب استفاده می شود.

انواع ضمانت در حساب های انتظامی : انواع ضمانت یا تضامینی که میان طرف های حساب رد و بدل می گردد به شرح زیر بر اساس میزان استفاده بیان شده است.

انواع حساب‌های انتظامی

حساب های انتظامی انواع مختلفی دارند که در اینجا 4 مورد از آن‌ها مورد بررسی قرار داده می‌شود :

۱_ چک : چک بیشترین استفاده را در میان سایر حساب های انتظامی دارد. چک‌ ها یا توسط اشخاص ارائه می‌شوند یا خود بانک چک را ارائه می‌کند که هر کدام از قوانین خاص خودش پیروی می‌کند.

۲_ سفته : هر چند این روزها افراد بیشتر از چک استفاده می کنند اما سفته هنوز کاربرد خودش را دارد. بین چک و سفته تفاوت هایی وجود دارد؛ از جمله این که هر سفته تا یک سقف مشخصی اعتبار دارد و می تواند تضمین کننده باشد؛ در حالی که چک ها این گونه نیستند.

۳_ ضمانت نامه بانکی : اگر معامله ‌ای بسیار بزرگ باشد (معاملات دولتی معمولا این‌ طور هستند) دیگر چک و سفته کافی نیست و از ضمانت نامه بانکی برای این کار استفاده می‌شود.

۴_اسناد ملکی : اسناد ملکی در مواردی مانند آزاد کردن زندانی و … کاربرد دارد. همچنین برای دریافت وام های کلان نیز رد پای اسناد ملکی را مشاهده می‌کنیم.

۵_ وجه نقد : در این حالت مبلغی از پولی که قرار است مثلا دو ماه آینده پرداخت شود، فی‌المجلس به‌ صورت ضمانت نگهداری می‌شود.

ویژگی حساب های انتظامی

نحوه ثبت کردن حساب های انتظامی

حساب های انتظامی ،حساب‌هایی بدون ماهیت هستند که برای دادن یا گرفتن ضمانت استفاده می شود به این صورت که وقتی شرکت سفته یا چک به عنوان ضمانت پرداخت می کند. از آنجا که این اسناد وصول شدنی نیستند و قرار است به عنوان وثیقه نزد شرکت بماند از این حساب استفاده می‌شود .

همانطور که در مورد حساب های انتظامی پیش تر گفته شد، لازم است با نحوه ثبت این اسناد در حسابداری آشنا شوید. برای این منظور باید بدانید طرف حساب انتظامی نیز حساب مقابل این حساب می باشد. در سطح معین حساب های انتظامی و طرف حساب آن با هم یکسان بوده است و عنوان سند ضمانت و گیرنده در آن ثبت می شود.

به صورت کلی از حساب انتظامی برای ضمانت سود و منفعت شرکت ها استفاده میشود. در صورتی که شرکتی از اسناد انتظامی استفاده کند ثبت حسابداری آن به دو بخش تقسیم میشود :

1_ بدهکار : حساب های به نفع شرکت در حساب های انتظامی

۲_ بستانکار : طرف حساب های انتظامی

  • در صورتی که شرکت و سازمان مورد نظر اسنادی را برای ضمانت ثبت کند ،در این صورت تقسیم بندی به صورت زیر خواهد بود :

۱_ بدهکار : حساب های انتظامی که بر عهده شرکت است.

۲_ بستانکار : طرف حساب های انتظامی که شرکت موظف به ارائه اسناد به آن است.

بستن حساب های انتظامی

برای بستن حساب‌های انتظامی،  باید عملیات مربوط به رویدادهای طی دوره مالی و دیگر عملیات مربوط به پایان دوره مالی و همچنین با جمع آوری اطلاعات رویدادهای مالی و تجزیه و تحلیل کلیه معاملات و عملیات مالی ثبت اسناد حسابداری و رویدادهای مالی و انتقال اطلاعات ثبت شده از دفتر روزنامه به دفتر کل را بررسی نمایید.

در واقع بستن حساب به معنی صفر کردن مانده حساب می باشد، که این کار با بستانکار کردن مانده نهایی حساب های دارایی مانده بدهکار و یا بدهکار گردن مانده نهایی حساب های دارای مانده بستانکار تی اسناد حسابداری انجام می شود. که عملیات بستن این حساب ها در زمان دوره مالی و پایان دوره مالی انجام می شود.

کدینگ حساب های انتظامی

امروزه با گسترش جوامع و پیچیده شدن آن حسابداری هم نسبت به هر دوران دیگری در حال حاضر پیشرفت زیاد و پیچیده‌ ای کرده است و انواع حساب‌های زیادی را شامل می‌شود در نرم‌افزار های حسابداری که اسم هر حساب مشخص است برای آسان ‌تر شدن کارهای حسابداری به حساب علاوه بر اسم خود حساب یک کد نیز می‌دهند.

در سیستم حسابداری ۹ کد و گروه بندی وجود دارد، که آخرین گروه یعنی گروه نهم به‌ حساب‌های انتظامی، انحراف و غیره … تعلق می‌گیرد.

گروه یک: دارایی جاری

گروه دو: دارایی غیر جاری

گروه سه: بدهی جاری

گروه چهار: بدهی غیر جاری

گروه پنج: حقوق صاحبان سرمایه

گروه شش: درآمدها

گروه هفت: قیمت‌های تمام شده کالاهای فروخته شده

گروه هشت: هزینه‌ها

و گروه نهم: سایر حساب‌ها

در نتیجه برای کدینگ حساب‌های انتظامی در حسابداری پیش شماره ۹ ثبت می‌شود و پس از تشخیص سطح حساب‌ها و تعداد رقم‌ ها باقی شماره‌ های آن را هم مشخص می‌کنند.

  • کلام آخر

در استفاده از حساب های انتظامی باید واقع ‌بین باشید. اگر خریدی انجام دهید و ضمانتی بدهید که قادر نیستید آن را ادا کنید، باید برای همیشه با اعتبار خود خداحافظی کنید. شما با اعتبار خودتان در بازار معامله می‌کنید و باید برای حفظ اعتبار خود تلاش کنید.این مقاله توسط کارشناسان حسابداری شرکت نرم افزاری آرپا تهیه شده است.

نرم افزار حسابداری
کد اقتصادی چیست؟

کد اقتصادی چیست؟

تراشه 3 نانومتری

tsmc با تولید 4 کارخانه به رقابت با سامسونگ می پردازد

سخت افزار اتریوم

استخراج کنندگان اتریوم در 18 ماه گذشته 15 میلیارد دلار به کارت گرافیک پرداخت کرده اند

فاکتور رسمی

فاکتور رسمی چیست؟

ویژگی های ضمانت نامه بانکی

ضمانت نامه بانکی

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

این فیلد را پر کنید
این فیلد را پر کنید
لطفاً یک نشانی ایمیل معتبر بنویسید.
برای ادامه، شما باید با قوانین موافقت کنید

فهرست