استهلاک در حسابداری

استهلاک چیست ؟

در حوزه علمی و محاسباتی حسابداری ، فرمول ها ، قواعد و استاندارد هایی وجود دارند که ابهامات عملیاتی مؤسسات ، سازمان ها و شرکت ها را بر طرف می کنند . به همین دلیل از حسابداری به عنوان یکی از گسترده ترین و اصلی ترین علوم در مشاغل و کسب و کار ها یاد می کنند و همچنین به طور کلی در دنیای اقتصاد نیز کاربرد دارد . همان گونه که مستحضر هستید در هر رشته و یا تخصصی ، اصطلاحات و دایره لغات مربوط به همان حوزه وجود دارد ، در علم حسابداری هم افراد دانشجو و جویای علم باید این مباحث و اصطلاحات را فرا گیرند . ضرورت دانستن این اطلاعات برای یافتن شغل مناسب با پرستیژ کاری بالا کاربرد دارد . در این مطلب از سایت به صورت‌ تخصصی به مفهوم استهلاک و اجزای آن خواهیم پرداخت ، تا در این زمینه به طور نکته وار و مفید مطالب گلچین شده را فرا گیرید .

  • استهلاک چیست ؟

واژه استهلاک از آن دسته اصطلاحات و کلماتی است که حداقل یک بار در زندگی روزمره به طور معمول آن را شنیده و یا از آن استفاده کرده اید . امر مستهلک شدن وسایل و دارایی ها در گذشت زمان و در اثر استفاده امری طبیعی است. هر دارایی و ابزاری که بر اساس نیاز کاری و عملیاتی تهیه می کنیم ، به دلیل استفاده از آن مستهلک شده و قابلیت های عللی خود را به مرور زمان از دست می ‌دهد. در نهایت مبحث استهلاک از آن دسته کلماتی است که هزینه تعمیرات ماشین آلات و تجهیزات و در برخی موارد خرید ملزومات مورد نیاز و ابزار آلات جدید به ما تحمیل می ‌کند. خصوصاً در بخش مهم صنعت و کسب ‌و ‌کارهای متعدد هزینه استهلاک می ‌تواند از مهم ترین و حیاتی ترين هزینه ‌های مرتبط با تجهیزات و تکنولوژی ‌ها و فناوری های موجود باشد.

در علم حسابداری با استناد به اهمیت مباحث درآمد و هزینه، استهلاک دارایی شرکت‌ ها و هزینه های ناشی از آن ها اهمیت دارد. در شرایطی که فرد حسابدار به درستی نتواند هزینه حاصل از کارکرد تجهیزات و در نتیجه کاهش ارزش اولیه آن محاسبه نشود ، بر درآمد و سود خالص عملیاتی شرکت تاثیر می ‌گذارد ؛ در نتیجه باید هزینه استهلاک به شیوه ای صحیح محاسبه و در هنگام ثبت جریان‌ های مالی در نرم افزار حسابداری هدف گرفته شود. به همین دلیل در این مقاله از سایت تلاش کرده ایم بیشتر با مفهوم استهلاک در حسابداری و شیوه ‌های محاسبه هزینه استهلاک آشنا شویم.

همچنین بخوانید : اصول حسابداری چیست؟

هزینه استهلاک چیست ؟
  • هزینه استهلاک چیست ؟

در واقع هزینه استهلاک به عنوان یک هزینه در حسابداری ، معیار سنجش مهمی در رابطه با فعالیت های شرکت ‌‌ها است. مدیران ، مالکان و صاحبان شرکت ‌‌ها قادر هستند با بررسی و اندازه‌‌گیری میزان استهلاک تجهیزات، برای آینده و خط تولید شرکت‌‌، دقیق ‌‌تر و بهتر برنامه ‌‌ریزی کنند. افزایش یافتن آن در قسمت بدهکار حساب درج و ثبت می شود و جزء هزینه های عملیاتی به شمار می رود.

در شرکت ها زمانی که یک دارایی بلند مدت تهیه می شود، برای مدت زمانی که وجهی در ازای آن پرداخت شده سرمایه گذاری می شود. علت آن این است که دارایی مد نظر از دیدگاه اقتصادی برای شرکت همواره مفید خواهد بود و نتیجه آن در آن دوره استمرار خواهد داشت . بنابراین پرداخت وجهی در مقابل خرید یک مدل جدید در آن دوره و دوره آتی از سود زیادی برخوردار نخواهد بود. برای این که این رخداد دیگر رخ ندهد ، شرکت ها هزینه استهلاک را برای بهبود هزینه دارایی بلند مدت با درآمد حاصل از آن استفاده می کنند. روش های زیادی برای محاسبه هزینه استهلاک وجود دارد و این که از چه روشی برای محاسبه استهلاک استفاده کنیم ، به ماهیت و موضوع تجهیزات بستگی دارد.

کاهش یافتن کیفیت ، کمیت یا هزینه دائمی یک دارایی به صورت ماندگار را استهلاک می نامند. میزان سنجش استحکام و قابلیت یک دارایی ثابت استهلاک است. یک چیز بدیهی این است که با سپری شدن زمان از بهره وری یک دارایی ثابت که پیوسته در فعالیت های تجاری در حال استفاده است کاهش می یابد ، این تعریف استهلاک است. منظور دقیق ما از استهلاک این است که مقدار قابلیت و دوام یک دارایی را محاسبه کنیم و در گزارش صورت مالی سود و زیان ماهانه یا سالانه شرکت گزارش و ثبت کنیم. هزینه ی دارایی مد نظر منهای مقدار کل ارزش استهلاک، ارزش خالص آن دارایی را در حاصل می شود .

  • چه عواملی موجب ایجاد استهلاک دارایی ‌ها می ‌شوند ؟

استفاده نکردن همیشگی از دارایی های شرکت موجب فرسودگی آن در مدت زمان طولانی می‌ شود. در صورتی که دارایی فاقد کیفیت مطلوب باشد، با گذشت زمان کارایی ‌اش را از دست می‌دهد. زنگ زدگی یا پوسیدگی هم جزء عوامل مهم در استهلاک به شمار می ‌رود.

بعضی از تجهیزات مانند قطعات الکترونیکی یا کامپیوترها، خیلی زیاد به زمان وابسته هستند. به این معنا که امکان دارد با سپری شدن زمان و قبل از آن‌ که دچار فرسایش شوند، به علت عدم ترند بودن در جامعه قابلیت ‌ها و تولید نمونه ‌های جدید با قابلیت ‌های جدید ، کنار گذاشته شوند . بنابراین عمر مفید یک دارایی می‌ تواند با عمر فیزیکی آن تفاوت داشته باشد. به این ترتیب نابابی فنی ناشی از پیشرفت تکنولوژی نیز عللی است که در استهلاک برخی دارایی‌ها مؤثر است. بعضی از دارایی‌ ها به علت محدودیت‌ هایی از جمله تاریخ انقضا مستهلک می ‌شوند.

روش های محاسبه هزینه استهلاک
  • روش های محاسبه هزینه استهلاک

روش های متعددی برای احتساب هزینه ی استهلاک دارایی ها وجود دارد که هر کدام فرمول متفاوتی برای محاسبه ی هزینه استهلاک و ارزش دفتری استفاده می کنند :

  • روش خط مستقیم

روش خط مستقیم ، یکی راحت ترین و آسان ترین روش های محاسبه هزینه استهلاک است . که مقدار ثابتی از هزینه استهلاک هر سال (به تعداد سال‌ های عمر مفید دارایی) را محاسبه و سپس در صورت سود و زیان  ثبت می شود. برای محاسبه هزینه استهلاک به روش خط مستقیم از مبلغ خرید ، ارزش اسقاط ( ارزش بازیافتی ) را کسر و بر عمر مفید دارایی برحسب سال تقسیم می کنیم. همان گونه که از پیش می دانید هر سال یک مقدار مساوی هزینه می‌ شود، تا زمانی که به ارزش اسقاط رسد . به عبارتی دیگر روش خط مستقیم از رایج‌ ترین روش محاسبه استهلاک است که در این روش فرض بر این  است که  دارایی هر سال یک مقدار ثابت کاهش ارزش پیدا می‌کند ، به همین دلیل هزینه استهلاک هم در سال یک مقدار ثابت است.

  • روش نزولی ( نرخ مضاعف)

در روش نزولی مضاعف، هزینه استهلاک در سال های اولیه بیشتر است و در سال‌ های آتی کاهش می یابد. هزینه استهلاک در این روش به این صورت محاسبه می‌ شود ، که ارزش دفتری اول دوره در نرخ استهلاک ضرب  می شود. به عنوان مثال، لوازم خانگی که مدل امسال با سال قبل اختلاف قیمت خیلی زیادی دارد. ولی مدل ۴ سال پیش با ۵ سال پیش تفاوت زیادی ندارد. شرکت‌ ها از این روش بیشتر برای کم کردن مالیات های سال های اول استفاده می کنند، به این دليل که وقتی هزینه استهلاک افزایش یابد ، سود شرکت هم کاهش پیدا می ‌کند و کمتر مالیات می دهند. همان‌ گونه که از مراتب آموزشی گذشته آگاه هستید ، هزینه استهلاک سال ‌به‌ سال با یک نرخ ثابت کاهش پیدا می کند که نرخ هم با توجه به دارایی متفاوت است .

  • روش کارکرد

در این روش از محاسبه استهلاک، هزینه براساس خروجی است که دارایی تولید و ایجاد می کند. برای محاسبه هزینه استهلاک به روش کارکرد تعداد واحدی که دارایی در آن دوره زمانی تولید کننده را تقسیم بر تعداد واحد باقی‌ مانده از عمر دارایی می کنیم و این کسر به ما درصدی می دهد، که باید در مبلغ خرید ضرب کنیم و در نهایت منهای ارزش اسقاط کنیم . توجه داشته باشید که هزینه استهلاک هر سال تغییر می‌ کند، بعضی سال ‌ها وجود داشته است که خیلی کم از این دارایی استفاده شده ولی در سال های آتی بعدی استفاده شدت بیشتری پیدا کرده است.

نرم افزار حسابداری
گزارش خرید و فروش فصلی

گزارش خرید و فروش فصلی چیست؟

اوراق چیست؟

اوراق بهادار چیست؟

تسعیر ارز در حسابداری چیست ؟

حساب ارزی چیست؟

حسابرسی چیست؟

حسابرسی داخلی چیست؟

واردات چیست ؟

حسابداری صادرات و واردات

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

این فیلد را پر کنید
این فیلد را پر کنید
لطفاً یک نشانی ایمیل معتبر بنویسید.
برای ادامه، شما باید با قوانین موافقت کنید

فهرست